كرد و ليكن مغلوب گورديانوس اول شد . در دوران سلطنت اردشير اول در سال 230 م . گوت‌ها به طرف دانوب سفلى مهاجرت كردند . شاهپور اول ( 241 - 272 م . ) بعد از اردشير پسرش شاهپور به تخت نشست . وى در 242 - 244 م . با روميها جنگيد و در نتيجه ، نصيبين و انطاكيه را ضميمهء متصرفات خود كرد . گردين « 1 » امپراتور روم به مقابلهء شاهپور آمد و هرچند سپاه ايران را در شامات شكست داد ليكن به دليل شورش روميها كشته شد و در همين زمان فيليپ جانشين او عهدنامه‌اى با شاهپور منعقد كرد كه به موجب آن ارمنستان و بين النهرين ضميمهء ايران شد . طولى نكشيد كه جنگ ديگرى از 258 - 260 م . بين ايران و روم درگرفت . روميها شكست خوردند و والرينوس امپراتور روم به اسارت ايران درآمد . در همين زمان شاهپور ، سوريه و كاپادوكيه را ويران كرد ، ليكن هنگام مراجعت به ايران مورد حملهء امير تدمر قرار گرفت و شكست خورد و قسمتى از غنايم خود را از دست داد . در سال 242 م . مانى ظهور كرد . شاهپور ابتدا مذهب او را پذيرفت ليكن به سرعت به آيين زردشتى برگشت . چين : بعد از انقراض سلسلهء سه پادشاهى ( 220 - 265 م . ) سلسلهء تسين از 265 - 420 م . سلطنت كرد . در دورهء سلاطين اين سلسله ، رواج دين بودايى افزون گشت . از انقراض اين سلسله تا تأسيس سلسلهء سوئى در سال 581 م . در چين هرج‌ومرج حكمفرما بود . روم : امپراتور روم دكيوس « 2 » بود 249 - 251 م . به فرمان فيليپ عرب ، مأمور سركوبى شورشيان شد ، اما دكيوس رهبرى شورشيان را به دست گرفت و فيليپ را كشت و خود زمام امور را عهده‌دار شد . سرانجام در جنگ با كوت‌ها كشته شد . بعد از دكيوس ، گالوس به امپراتورى رسيد ( 251 م . ) در همين زمان شاهپور اول به سوريه لشكر كشيد و انطاكيه را خراب كرد . در سال 252 م . آيميليانوس سردار رومى در درهء دانوب هجوم

--> ( 1 ) . Gordien . ( 2 ) . Dekius .